U današnjem članku pisat ćemo u grčevima u nogama,grčevi su česta pojava i smatraju se bezopasnim.Međutim bitno je razumiti njihovu pojavu i adekvatno reagovati unosom većih broja minerala.
Grčevi u nogama, posebno oni koji se javljaju noću, predstavljaju čestu pojavu, naročito kod starijih osoba. Iako ih mnogi smatraju bezopasnim, važno je razumjeti njihovu prirodu i potencijalne uzroke, jer u određenim slučajevima mogu biti signal za ozbiljnija zdravstvena stanja.
- Prema riječima profesora dr Dragana Hrnčića, specijaliste interne medicine i predavača na Medicinskom fakultetu u Beogradu, grčevi se definišu kao nagla i nekontrolisana stezanja mišića. Za razliku od uobičajenih mišićnih kontrakcija koje služe za pokretanje tijela, grčevi su nepotrebne kontrakcije koje nastaju bez naše volje, najčešće tokom noćnog odmora.
Uzroci grčeva su raznovrsni, i iako su prisutni kod velikog broja ljudi, još uvijek nisu u potpunosti razjašnjeni. Istraživanja pokazuju da čak 60% osoba starijih od 50 godina doživi barem jedan grč u nogama u periodu od dva mjeseca. Sa godinama, njihova učestalost raste, što grčeve čini sve većim problemom.
Na fiziološkom nivou, mišići funkcionišu zahvaljujući nervnim impulsima koji ih stimulišu. Kada dođe do poremećaja u tom procesu, najčešće izazvanog neravnotežom elektrolita poput kalijuma, magnezijuma i kalcijuma, javljaju se nevoljne kontrakcije. Ove promjene mogu biti izazvane i dehidratacijom, lošom obućom, nedostatkom fizičke aktivnosti, kao i nedovoljnim istezanjem, posebno nakon dugog sjedenja ili napornog dana.
Trudnice su posebno osjetljive na ovakve pojave, zbog promjena u cirkulaciji i dodatnog pritiska koji nastaje tokom trudnoće, što remeti dotok krvi u donje ekstremitete i stvara uslove za nastanak grčeva.
Grčevi se dijele na primarne (idiopatske), čiji uzrok nije poznat, i sekundarne, koje nastaju kao posljedica određenih bolesti. Sekundarni grčevi su često dugotrajniji i zahtijevaju medicinsko ispitivanje jer mogu ukazivati na poremećaje poput periferne vaskularne bolesti ili neuroloških stanja.
Ako se grčevi javljaju često, traju duže od nekoliko minuta i ometaju svakodnevni život ili san, preporučuje se posjeta ljekaru. Iako su benigni grčevi bolni, oni ne ostavljaju trajne posljedice, ali mogu značajno narušiti kvalitet života, naročito kada remete san ili su praćeni drugim simptomima.
Noćni grčevi u nogama češće pogađaju mišiće potkoljenice, ali se mogu pojaviti i u mišićima natkoljenice ili stopala. Intenzitet bola zavisi od veličine zahvaćenog mišića. Profesor Hrnčić objašnjava da jedan od mogućih uzroka može biti mišićna atonija koja se javlja tokom REM faze sna, kada mišići ulaze u stanje opuštenosti, ali u kombinaciji s prethodnim naporima, dehidracijom ili pritiskom na nerve, dolazi do naglih kontrakcija.
Kada dođe do grča, preporučuje se blaga masaža zahvaćenog mišića, kao i zagrevanje tog područja, što može pomoći u opuštanju. Nelagodnost koja ostaje nakon grča najčešće je rezultat nakupljene mlečne kiseline, a i nju je moguće ublažiti masažom.
- Postavlja se pitanje da li suplementi mogu pomoći. Iako se često govori o smanjenoj količini minerala u tlu i samim tim u hrani, profesor upozorava da suplementaciju ne treba započinjati bez medicinskog savjeta i prethodnih analiza. Nerijetko se uz pomoć uravnotežene ishrane može postići dovoljno unosa potrebnih nutrijenata.
Preporučuje se povećan unos namirnica bogatih mineralima, kao što su banane, paradajz i paradajz sos, koje sadrže kalijum i druge važne elektrolite. Hrana ovog tipa može pomoći u prevenciji grčeva kod osoba koje ih često doživljavaju.
U slučajevima kada se grčevi ponavljaju učestalo, traju duže od uobičajenog i postaju sve intenzivniji, potrebno je sprovesti medicinsku evaluaciju kako bi se isključila ozbiljna stanja. Uz savjet ljekara, moguće je dobiti precizna uputstva o unosu tečnosti, tipu vježbanja, pravilnom snu i ishrani, kao i, po potrebi, odgovarajućim suplementima.
Zaključno, iako su grčevi u nogama najčešće bezazleni, ne treba ih potpuno zanemariti. Oni mogu biti upozorenje organizma da je došlo do disbalansa, bilo kroz način života, ishranu, ili kao simptom ozbiljnijeg zdravstvenog problema. Zbog toga je važno pažljivo ih pratiti i u slučaju bilo kakvih sumnji potražiti stručnu pomoć.